Ryszard Lubieniecki
Kompozycja izorytmiczna nr 6. Opusculum monacordale (2023) 50′
prapremiera
Kompozycja izorytmiczna nr 6 jest próbą ożywienia, uruchomienia traktatu sprzed 600 lat za pomocą nam współczesnych środków artystycznych. Przechowywane obecnie we wrocławskiej Bibliotece Uniwersyteckiej Opusculum monacordale rozpoczyna się opisem początków muzyki, by w dalszej kolejności przejść do wykładu podstaw średniowiecznego systemu dźwiękowego. Jego źródło stanowi monochord – jednostrunowe narzędzie służące do mierzenia proporcji, a tym samym wyznaczania odległości między dźwiękami. Kompozycja podąża za tokiem traktatu, tak jak i on podzielona jest na dwie „księgi”, z których pierwsza poświęcona jest składowym systemu, a druga tzw. ośmiu tonom – modi, czyli sposobom przeprowadzenia śpiewu jednogłosowego. Całość obejmuje drogę od tworzenia się muzyki, kształtowania się jej dźwiękowych podstaw (Monacordum) i sposobów ich przedstawienia (Manus, Figura), poprzez naukę o interwałach (Ter tria), ośmiu tonach (Quatuor in locis, także ukazujących je diagramach – Figure), aż do bardziej zwartych struktur dźwiękowych (Nunc modulare – „teraz śpiewaj [zgodnie z miarą]”).
W założeniu Kompozycja izorytmiczna nr 6. Opusculum monacordale ma podsumowywać dość swobodnie skonstruowany cykl tytułowych „kompozycji izorytmicznych”, prawie w komplecie nagranych na albumie wydanym w 2021 r. przez Nasze Nagrania. Także tutaj pojawiają się ukryte schematy melodyczno-rytmiczne, od wewnątrz kształtujące przebieg niektórych części (izorytmia), elektronika wielokanałowa zarejestrowana z użyciem taśm magnetofonowych i zawierająca nagrania treści traktatu, dawne rękopisy wykorzystane jako partytury graficzne, a także szczegółowo rozpisane partie instrumentalne (także średniowiecznych instrumentów klawiszowych), pełne brzmień niestabilnych, szumowych i mikrointerwałów.
Wykonawcy:
Layers
Zofia Ilnicka – flety
Ryszard Lubieniecki – portatyw organowy, clavisimbalum
Jakub Wosik – skrzypce
O ARTYŚCIE:
Ryszard Lubieniecki
Kompozytor, muzykolog, instrumentalista, improwizator. Studiował kompozycję i akordeon w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy. W 2023 r. obronił pracę doktorską pod kierunkiem prof. Remigiusza Pośpiecha we wrocławskim Instytucie Muzykologii, gdzie obecnie pracuje na stanowisku adiunkta. Poza akordeonem gra również na średniowiecznych instrumentach klawiszowych (portatywie i clavisimbalum). Współzałożyciel tria muzyki współczesnej Layers i zespołu muzyki średniowiecznej Vox Imaginaria oraz bardziej efemerycznych zespołów muzyki improwizowanej, m.in. Vogellicht, Widzicie i Lubieniecki/Rupniewski. Autor monografii “Musica i memoria w późnośredniowiecznych traktatach muzycznych I połowy XV wieku” (Wrocław 2025).
soundcloud.com/ryszard-lubieniecki
EVENT
Kompozycja izorytmiczna nr 6. Opusculum monacordale powstała w ramach stypendium Prezydenta Miasta Wrocławia na rok 2023.
